Arabia & Iittala: Een Fins Designverhaal

De Finse designwereld heeft ons talloze iconische merken en producten geschonken die de tand des tijds moeiteloos hebben doorstaan. Twee van de meest prominente namen die onlosmakelijk verbonden zijn met de rijke traditie van Scandinavisch design zijn Iittala en Arabia. Hoewel ze elk hun eigen unieke oorsprong en specialisme hebben – glas voor Iittala en keramiek voor Arabia – is hun geschiedenis op een intrigerende manier met elkaar verweven. Dit artikel duikt diep in de reis van deze twee designgiganten, hun samensmelting en hun voortdurende nalatenschap die miljoenen huishoudens wereldwijd verrijkt.

De verhalen van Iittala en Arabia zijn verhalen van innovatie, artistieke visie en een diepgewortelde waardering voor functionaliteit en esthetiek. Ze belichamen de essentie van Fins design: puurheid, eenvoud en duurzaamheid. Laten we de fascinerende paden van deze merken verkennen en ontdekken hoe ze, ondanks hun individuele successen, samen een nog grotere kracht in de designwereld zijn geworden onder de vleugels van een nog oudere Finse reus.

De Oorsprong van Iittala: Van Glas naar Designicoon

De geschiedenis van Iittala begint in het pittoreske dorpje Iittala, gelegen in het zuiden van Finland. Hier richtte de Zweedse glasblazer P.M. Abrahamsson in 1881 de Iittala Glasworks op. De locatie was strategisch gekozen, aangezien alle essentiële grondstoffen voorhanden waren: overvloedig hout voor de ovens, helder water en zuiver zand. Aanvankelijk produceerde de fabriek voornamelijk alledaagse glasproducten, maar de ware doorbraak zou pas komen met de opkomst van het modernisme en functionalisme in de jaren ’30 en ’40 van de vorige eeuw.

Het merk Iittala verwierf internationale bekendheid dankzij visionaire ontwerpers die de grenzen van glasdesign verlegden. Een van de meest invloedrijke figuren was Alvar Aalto, wiens iconische Savoy vaas in 1936 werd ontworpen en eind jaren ’40 door Iittala in productie werd genomen. Deze vaas, met zijn organische en golvende vormen, werd een symbool van Scandinavisch design en functionalisme. Naast Aalto nam Iittala door de jaren heen vele andere getalenteerde glasontwerpers in dienst, waardoor het uitgroeide tot een van de toonaangevende Scandinavische designmerken. De unieke kwaliteit van het Scandinavische licht diende daarbij vaak als een belangrijke inspiratiebron voor de ontwerpers.

Een ander kenmerkend element van Iittala is het logo, ontworpen in 1956 door professor Timo Sarpaneva. Het logo symboliseert op elegante wijze de blaaspijp en het glasmengsel dat daaruit tevoorschijn komt, een directe verwijzing naar de ambachtelijke oorsprong van het bedrijf.

Arabia: Een Pionier in Fins Keramiek

Parallel aan Iittala’s groei in glas, bouwde Arabia aan een indrukwekkende reputatie in de wereld van keramiek. Arabia, opgericht op 25 november 1873, was oorspronkelijk een dochteronderneming van de Zweedse porseleinproducent Rörstrand. De fabriek in Helsinki, in het gebied dat nu bekend staat als Arabianranta, werd al snel een centrum van Finse aardewerkproductie.

De vroege jaren van Arabia werden gekenmerkt door een sterke Zweedse invloed, maar het bedrijf ontwikkelde al snel een eigen Finse identiteit. Carl-Gustaf Herlitz, aanvankelijk een medewerker van Rörstrand, werd in 1881 aangetrokken als technisch directeur en later, in 1893, benoemd tot algemeen directeur van de nieuw opgerichte naamloze vennootschap Arabia Aktiefabrik. Een paar jaar later, in de jaren 1890, werd Thure Öberg van Rörstrand overgenomen en hij werd de eerste kunstenaar van het bedrijf, een rol die hij tot zijn dood in 1935 vervulde.

In 1916 kwam het bedrijf volledig in Finse handen, met Carl-Gustaf Herlitz’ zoon die de leiding overnam tot 1947. Onder zijn leiding expandeerde Arabia aanzienlijk en groeide het uit tot het grootste bedrijf in de Noordse regio. Van 1947 tot 1990 was Arabia eigendom van Wärtsilä Oy. De periode na de Tweede Wereldoorlog was een gouden tijdperk voor Arabia, mede dankzij Kurt Ekholm, die in 1932 werd aangesteld als artistiek directeur van Arabia's kunstafdeling. Hij was een pionier in innovatief serviesontwerp. Op een gegeven moment had het bedrijf meer dan 1.500 werknemers en was het de grootste porseleinfabriek van Europa. Naast servies produceerden ze tussen 1874 en 1992 zelfs toiletpotten in Helsinki en Ekenäs, wat de diversiteit van hun productieaantoonde. Arabia stond altijd synoniem voor kwaliteit en functionaliteit.

De Fusie en de Fiskars Groep: Een Krachtbundeling

De eenentwintigste eeuw bracht een belangrijke verandering teweeg in de organisatiestructuur van deze Finse designiconen. In 2003 werd de Iittala Group opgezet. Dit was een strategische fusie die verder ging dan alleen glas. De groep omvatte niet alleen Iittala Glasworks, maar ook de gerenommeerde aardewerkfabrikant Arabia en de staalfabrikant Hackman. Deze fusie betekende dat de collectie van de Iittala Group aanzienlijk werd uitgebreid: naast glas behoorden nu ook servies, bestek en diverse keukenaccessoires tot het assortiment. In datzelfde jaar werd ook de allereerste Iittala winkel in Nederland geopend, wat de internationale ambitie van de groep onderstreepte.

De consolidatie ging verder in 2007, toen de Iittala Group werd overgenomen door de Fiskars Groep. Fiskars is een bedrijf met een ongelooflijk rijke geschiedenis; het bestaat al meer dan 360 jaar en is daarmee het oudste bedrijf van Finland. Deze overname plaatste Iittala en Arabia onder een nog grotere, gevestigde paraplu, waardoor hun positie op de wereldmarkt verder werd verstevigd en toegang werd verkregen tot uitgebreide middelen en netwerken. De Fiskars Groep streeft ernaar het leven van mensen te verrijken met duurzaam geproduceerde producten die alledaagse problemen oplossen door middel van innovatief en functioneel design, een filosofie die perfect aansluit bij de kernwaarden van zowel Iittala als Arabia.

Waar Wordt Arabia Vandaag de Dag Gemaakt?

Hoewel Arabia diep geworteld is in de Finse geschiedenis en bekendstaat om zijn Finse design, heeft de productie de laatste jaren een belangrijke verschuiving doorgemaakt. De Arabia fabriek in Finland, een baken van Finse keramiekproductie gedurende meer dan een eeuw, sloot definitief haar deuren op 18 maart 2016. Deze beslissing was onderdeel van een wereldwijde trend om productieprocessen te optimaliseren en efficiënter te maken.

Als gevolg hiervan worden alle Arabia-producten nu elders geproduceerd. De productie is verplaatst naar faciliteiten in Thailand en Roemenië. Dit betekent dat, hoewel het design en de merkidentiteit van Arabia puur Fins blijven, de fysieke vervaardiging van het serviesgoed nu buiten Finland plaatsvindt. Het bedrijf blijft echter trouw aan zijn erfgoed door de hoge kwaliteitsstandaarden en de kenmerkende esthetiek te handhaven, ongeacht de productielocatie.

De Tijdloze Kwaliteit en Iconische Collecties van Arabia

Arabia is onbetwistbaar een van de meest bekende designmerken van Finland en het is gemakkelijk te begrijpen waarom. Sinds de oprichting in 1873 zijn hun hoogwaardige producten en tijdloos design vaste waarden in de Scandinavische designwereld. Arabia heeft door de jaren heen talloze serviesklassiekers geproduceerd, waarvan velen nog steeds in productie zijn. De ontwerpen zijn vaak gecentreerd rond het idee om mensen samen te brengen, waardoor hun servies ideaal is voor momenten met vrienden en familie.

Arabia heeft door de jaren heen samengewerkt met een indrukwekkend aantal gerenommeerde ontwerpers, waaronder Kaj Franck, Heikki Orvola, Inkeri Leivo en Pekka Harni. Deze samenwerkingen hebben geleid tot talloze iconische series die vandaag de dag nog steeds zeer gewild zijn. Enkele van Arabia's meest populaire collecties zijn onder andere de gedurfde Paratiisi-serie, de opvallende 24h Tuokio-collectie en de klassieke Koko- en Arctica-series.

Internationaal is Arabia enorm gewild, niet in de laatste plaats vanwege het overweldigende succes van de Moomin-serie. Deze uitgebreide collectie Moomin-producten van Arabia Finland omvat talloze keramische producten zoals borden, kannen, beeldjes en natuurlijk de wereldberoemde Moomin-mokken. Deze zijn allemaal voorzien van de charmante illustraties van Tove Slotte, gebaseerd op de originele karakters van Tove Jansson. Deze mokken zijn niet alleen functioneel, maar ook verzamelobjecten geworden, vaak verkocht voor hoge prijzen op veilingen en tweedehandsmarkten, wat de blijvende waarde en populariteit van Arabia's design onderstreept.

Vergelijking: Iittala en Arabia in één oogopslag

Duurzaamheid en Gebruiksgemak: Oven- en Vaatwasserbestendigheid

Duurzaamheid is een kernwaarde voor zowel Arabia als de overkoepelende Fiskars Groep. Arabia streeft ernaar producten van tijdloos design te ontwerpen, gemaakt met hoogwaardige materialen en vakkundig ontwikkelde productiemethoden. Het doel is om producten te produceren die langdurig worden gebruikt, hergebruikt en vervolgens worden doorgegeven aan de volgende generatie. Deze filosofie van levensduur en erfgoed is een integraal onderdeel van hun benadering van duurzaamheid.

Als onderdeel van de Fiskars Groep hecht Arabia Finland groot belang aan duurzame productie en eerlijke arbeidsomstandigheden. De Fiskars Groep is een leider in de productie van huishoudelijke artikelen en zet zich in om het leven van mensen te verrijken met duurzaam geproduceerde artikelen die alledaagse problemen oplossen door middel van innovatief en functioneel design.

Wat betreft het gebruiksgemak, zijn veel consumenten benieuwd naar de bestendigheid van Arabia servies in de keuken. De meeste porseleinen producten van Arabia zijn ovenbestendig, wat ze veelzijdig maakt voor dagelijks gebruik en speciale gelegenheden. Er zijn echter enkele uitzonderingen. Sommige specifieke stukken van de Paratiisi-collectie, bijvoorbeeld, zijn niet gegarandeerd bestand tegen oventemperaturen. Ook de Moomin Friendship serveerschaal is een product waarvan Arabia niet garandeert dat het ovenbestendig is. Het is daarom altijd raadzaam om de productpagina's of de instructies van het specifieke Arabia-product te raadplegen voor gedetailleerde informatie over ovenbestendigheid. Goed nieuws is dat de producten van Arabia over het algemeen vaatwasserbestendig zijn, wat het schoonmaken na gebruik aanzienlijk vergemakkelijkt.

Veelgestelde Vragen over Arabia en Iittala

Om de meest voorkomende vragen van gebruikers te beantwoorden, hebben we hieronder een sectie met veelgestelde vragen samengesteld:

Is Arabia onderdeel van Iittala?

Ja, in zekere zin zijn ze met elkaar verbonden. In 2003 werd de Iittala Group opgericht, een fusie waarbij aardewerkfabrikant Arabia en staalfabrikant Hackman samenkwamen met Iittala Glasworks. Sinds 2007 vallen al deze merken, inclusief Arabia en Iittala, onder de grotere Fiskars Groep.

Worden Arabia-producten nog in Finland gemaakt?

Nee, de Arabia fabriek in Finland is in 2016 gesloten. De productie van Arabia-producten vindt nu plaats in faciliteiten in Thailand en Roemenië, hoewel het design en de kwaliteitscontrole Fins blijven.

Is Arabia servies ovenbestendig?

De meeste porseleinen producten van Arabia zijn ovenbestendig. Er zijn echter enkele uitzonderingen, zoals specifieke stukken uit de Paratiisi-collectie en de Moomin Friendship serveerschaal, die mogelijk niet gegarandeerd ovenbestendig zijn. Het is altijd aan te raden de specifieke productinformatie te controleren.

Kan Arabia servies in de vaatwasser?

Ja, de producten van Arabia zijn over het algemeen vaatwasserbestendig, wat het onderhoud eenvoudig maakt.

De verhalen van Iittala en Arabia zijn meer dan alleen bedrijfshistorie; ze zijn een weerspiegeling van de ontwikkeling van Fins design en de industriële vooruitgang. Van de bescheiden glasblazerij in Iittala tot de imposante keramiekfabriek in Helsinki, beide merken hebben een onuitwisbare stempel gedrukt op de manier waarop we naar design en dagelijkse objecten kijken. Hun samensmelting onder de vleugels van de Fiskars Groep heeft hun nalatenschap alleen maar versterkt, waardoor ze hun missie kunnen voortzetten om huishoudens wereldwijd te voorzien van functionele, mooie en duurzame producten. De kwaliteit, het tijdloze design en de aandacht voor detail blijven de kern van deze Finse iconen, waardoor ze generatie op generatie worden gekoesterd.

Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Arabia & Iittala: Een Fins Designverhaal, kun je de categorie Servies bezoeken.