07/02/2024
Stel je voor: kleurrijke snavels, komische tred en het geluid van duizenden vleugels die de lucht vullen. De papegaaiduiker, vaak liefkozend de 'clown van de zee' genoemd, is een van de meest geliefde zeevogels ter wereld. Hoewel IJsland en Noorwegen vaak worden genoemd als dé plekken om deze charmante vogels te zien, biedt Engeland, en dan met name de ruige oostkust van Northumberland, een even spectaculaire en misschien wel intiemere ervaring. Hier, te midden van historische eilanden en adembenemende kliffen, bevindt zich een waar eldorado voor natuurliefhebbers en fotografen. Bereid je voor op een reis die je dichter bij deze fascinerende dieren brengt dan je ooit voor mogelijk had geacht.
De Engelse kustlijn, en met name het noordoostelijke deel, herbergt enkele van de meest unieke zeevogelgebieden in Europa. Van de Farne-eilanden tot Bass Rock en Coquet Island, deze locaties bieden een ongeëvenaarde kans om een verscheidenheid aan zeevogels in hun natuurlijke habitat te observeren, met de papegaaiduiker als stralend middelpunt. Laten we dieper duiken in de wonderen die deze Engelse schatkamers te bieden hebben.
De Farne-eilanden: Het Epicentrum van Papegaaiduikerpracht
De absolute topbestemming voor het spotten van Papegaaiduikers in Engeland zijn ongetwijfeld de Farne-eilanden. Deze archipel, gelegen tussen de 2 en 7 kilometer uit de kust van Northumberland, is een broedplaats van ongekende schaal. Hier broeden maar liefst 65.000 papegaaiduikers, wat het een van de grootste en meest toegankelijke kolonies ter wereld maakt. Het bijzondere aan de Farne-eilanden is dat de vogels zo gewend zijn aan menselijke aanwezigheid dat ze vaak op slechts enkele meters van de paden te bewonderen zijn. Dit biedt unieke fotomogelijkheden en een intieme kijk in hun dagelijkse leven.
De meest bezochte eilanden zijn 'Inner Farne' en 'Staple Island', waar bezoekers enkele uren kunnen verblijven om de vogels te observeren. De routes zijn duidelijk aangegeven, zodat de kwetsbare broedgebieden beschermd blijven. Naast papegaaiduikers wemelt het op de Farne-eilanden ook van honderden Alken, Zeekoeten, Drieteenmeeuwen, Noordse Stormvogels en Kuifaalscholvers. Het is een kakofonie van geluiden en een explosie van leven. De papegaaiduikers lopen rustig langs je heen op weg naar hun holen, terwijl Noordse Sterns letterlijk vlak boven je hoofd vliegen, hun duikvluchten uitvoerend. Dit alles maakt de Farne-eilanden tot een droombestemming voor zowel vogelliefhebbers als natuurfotografen.
Maar de Farne-eilanden zijn niet alleen het thuis van zeevogels. Honderden nieuwsgierige Grijze Zeehonden liggen lui op de rotsen of zwemmen speels rondom de boten. Deze imposante, maar tegelijkertijd schattige zoogdieren voegen een extra dimensie toe aan de maritieme ervaring en zijn net zo fotogeniek als de gevederde bewoners.
Het vertrekpunt voor boottochten naar de Farne-eilanden is meestal Seahouses. Het is belangrijk om te weten dat deze boottochten afhankelijk zijn van de weersomstandigheden. Bij te hoge golven varen ze niet uit, en dan wordt geprobeerd de tocht op een andere dag te plannen. Flexibiliteit in je reisschema is daarom aan te raden.
Een Duik in de Wereld van Andere Zeevogelkolonies
Naast de Farne-eilanden biedt Noord-Engeland nog meer spectaculaire plekken om zeevogels te spotten, elk met zijn eigen unieke charme:
Bass Rock: Het Domein van de Jan-van-gent
Iets verderop, aan de Schotse kust maar nog steeds binnen bereik, ligt Bass Rock. Dit eiland is misschien nog wel indrukwekkender in zijn omvang van broedende vogels dan de Farne-eilanden, maar dan voor een andere soort: de Jan-van-gent. Met maar liefst 150.000 Jan-van-genten is Bass Rock een van de grootste kolonies van deze majestueuze vogels ter wereld. Vanuit de kust is de rots met al zijn witte bewoners al een imposant gezicht, maar een boottocht rondom het eiland is ronduit spectaculair. De lucht is hier gevuld met duizenden vliegende Jan-van-genten, en het geluid van hun roepen is overweldigend. Het is een onvergetelijke ervaring voor elke natuurliefhebber.
Coquet Island: Thuis van de Zeldzame Dougall's Stern
Op ongeveer 40 km van Seahouses ligt Coquet Island, een ander juweel aan de Engelse kust. Dit eiland herbergt de grootste kolonie Dougall's Sterns (Roseate Tern) in het Verenigd Koninkrijk. Deze stern is de zeldzaamste stern in Noordwest-Europa, met in 2024 slechts ongeveer 20 broedende vogels. Hoewel het verboden is voet aan wal te zetten op Coquet Island om de kwetsbare kolonie te beschermen, is een boottocht rondom het eiland een fantastische manier om deze zeldzame vogels van dichtbij te bekijken. En goed nieuws voor papegaaiduikerliefhebbers: ook hier broeden duizenden papegaaiduikers, wat de tocht sowieso een prachtige ervaring maakt.
Holy Island: Een Unieke Ervaring aan de Getijdenkust
Iets noordelijker, op ongeveer een kwartier rijden van Seahouses, ligt het indrukwekkende Holy Island, ook bekend als Lindisfarne. Dit is een rotseiland met stranden, slikken en zelfs een authentiek kerkje en een enorme 'waddenachtige' zandbaai. Bij vloed wordt het eiland volledig omsloten door de Noordzee, waardoor het alleen via een speciale getijdenweg bereikbaar is. Hier draait het niet zozeer om de kolonies, maar om de steltlopers die hier foerageren, zoals de Rosse Grutto, Tureluur, Bonte Strandloper, overzomerende Steenlopers, Bontbekplevier, Wulp en Scholekster. Het is een prachtig schouwspel van vogels die in en uit de modder prikken, tegen de achtergrond van een uniek, door getijden gevormd landschap.
Verkenning van het Betoverende Binnenland van Northumberland
Hoewel de kustlijn de primaire focus is voor zeevogelspotters, biedt het binnenland van Northumberland ook prachtige natuur en mogelijkheden om andere bijzondere vogelsoorten te zien. Een bezoek aan de Cheviot Hills onthult een fraai landschap met glooiende heuvels en prachtige Engelse tuinen. Hier kan men op zoek gaan naar soorten zoals de Rode Patrijs, Rouwkwikstaart en Waterspreeuw. Met een beetje geluk spot je hier zelfs het bijzondere Schots Sneeuwhoen.
Rijd je verder naar het noorden en steek je de grens over naar Schotland, dan kom je in de Lammermuier Hills. Dit gebied toont het typische prachtige Schotse landschap met kleine authentieke dorpjes en het beroemde White Castle. Ook hier is de kans aanwezig om het Schots Sneeuwhoen te zien, evenals de Sneeuwhaas en de Velduil. Deze uitstapjes bieden een welkome afwisseling en tonen de diversiteit van de natuur in deze regio.
De Papegaaiduiker Ontrafeld: Een Diepgaande Blik
De papegaaiduiker (Fratercula arctica), ook wel de Gewone Papegaaiduiker genoemd, is een vogel die fascineert met zijn unieke uiterlijk en gedrag. Laten we deze 'clown van de zee' beter leren kennen.
Uiterlijk en Afmetingen
De papegaaiduiker is relatief klein, met een lengte van 26-29 cm en een spanwijdte van ongeveer 50 cm. Zijn gewicht varieert tussen 320 en 480 gram. Hij heeft een opvallend uiterlijk met een zwart lichaam, een witte buik en een wit gezicht. Het meest kenmerkende is zijn kleurrijke snavel, die tijdens het broedseizoen (april tot augustus) felrood, geel en oranje gekleurd is. Na het broedseizoen werpt hij deze kleurrijke lagen af, waardoor de doffere, 'echte' snavel zichtbaar wordt. Ook opvallend is de strakke zwarte cirkel om het oog, wat hem een soort 'eyeliner' geeft en bijdraagt aan zijn komische uitstraling.
Dieet en Jachttechnieken
Papegaaiduikers zijn voornamelijk piscivoor; ze eten vis en zoöplankton. Ze staan bekend om hun vermogen om meerdere kleine vissen tegelijk in hun snavel te dragen. Dit is mogelijk dankzij een uniek scharnier in hun snavel, waardoor de bovenste en onderste helft in verschillende hoeken samenkomen, in plaats van alleen recht omhoog te snijden. De ruwe tong van de papegaaiduiker kan de vis tegen de ruggengraat van zijn gehemelte houden, terwijl hij zijn snavel opent om meer vis te vangen. Dit stelt hen in staat om efficiënt voedsel te verzamelen voor hun kuikens.
Onder water zijn papegaaiduikers behendige jagers. Ze kunnen tot een minuut lang duiken, hoewel ze over het algemeen maar ongeveer 30 seconden onder water blijven. Onder water sturen ze zichzelf met uitgestrekte vleugels, waardoor het lijkt alsof ze vliegen, terwijl hun voeten als roer fungeren. Ze kunnen tot wel 60 meter diep duiken op zoek naar voedsel.
Papegaaiduikers zijn zeer sociale vogels en vormen immense kolonies tijdens het broedseizoen. Een groep papegaaiduikers staat bekend onder verschillende namen, waaronder een kolonie, een papegaaiduikerij, een circus, een hol, een bijeenkomst of zelfs een 'onwaarschijnlijkheid'. De grootste gedocumenteerde kolonie bevindt zich op de Westmann-eilanden bij IJsland, waar wetenschappers in 2009 schatten dat er 4 miljoen individuele vogels waren, met daartussen 1 miljoen nesten.
Papegaaiduikers hebben ook specifieke gedragingen om hun intenties kenbaar te maken:
- Als hij zich ergert, zal een papegaaiduiker zich opblazen, zijn vleugels spreiden, zijn snavel openen en met zijn poten stampen om er angstaanjagender uit te zien.
- In een echt gevecht houden de twee tegenstanders elkaars snavels vast en slaan dan op elkaar met hun vleugels en voeten.
- Om te laten zien dat ze geen problemen willen veroorzaken, buigt een papegaaiduiker die het hol van een andere papegaaiduiker passeert zijn snavel tot op zijn borst.
- De papegaaiduiker die zijn hol bewaakt, zal vaak een soldaatachtige houding aannemen, rechtop staan met zijn kop naar beneden en langzame en overdreven bewegingen maken met zijn poten.
- Wanneer een papegaaiduiker na de vlucht voor het eerst landt, zal hij vaak een andere "ik wil geen problemen" houding aannemen - deze keer met de ene voet voor de andere en de vleugels wijd open. Zo kan hij zich bij de gemeenschap voegen en niet van de vaste grond worden gejaagd na een lange vlucht.
Snelheid en Vliegvermogen
Papegaaiduikers zijn indrukwekkende vliegers. Ze slaan tot 400 keer per minuut met hun vleugels als ze vliegen, waardoor de vleugels een waas worden. Ze kunnen vliegsnelheden bereiken van bijna 90 km per uur. Dit maakt hen een van de snelste vliegende zeevogels.
Paring en Voortplanting
Papegaaiduikers zijn geslachtsrijp rond de leeftijd van 4 of 5 jaar. De beroemde felgekleurde snavels verschijnen tijdens het broedseizoen (april tot augustus) en worden na het seizoen afgeworpen. Eenmaal gepaard, blijven papegaaiduikers meestal hun hele leven bij dezelfde partner en keren ze terug naar het hol dat ze samen hebben gegraven voor de volgende paarseizoenen. De holen worden gegraven in zachte grond of worden gemaakt van reeds bestaande gaten in rotsachtige kustlijnen. In sommige gevallen hebben papegaaiduikers zelfs konijnenholen opgeëist.
Het paringsritueel omvat 'billing', waarbij het mannetje en vrouwtje hun snavels tegen elkaar wrijven. Het eilegseizoen begint al in april in zuidelijker kolonies en duurt tot juni in noordelijker groepen. Papegaaiduikers leggen één ei. Als dat eerste ei vroeg genoeg in het broedseizoen verloren gaat, produceert een koppel soms nog een ei. De eieren zijn wit en beide ouders broeden ze om de beurt uit met hun broedvlek - een vlek van veerloze huid aan hun onderkant waarmee warmte kan worden overgedragen.
Het ei komt ergens tussen 36 en 45 dagen uit. De ouders vliegen dan om beurten uit om meerdere vissen te vangen om terug te brengen naar de baby, die bekendstaat als een 'papegaaiduiker'. Papegaaiduikers zijn een van de weinige vogels die voedsel in zijn geheel terugbrengen in plaats van het op te eten en het dan weer uit te braken in de mond van de baby. Na 34 tot 60 dagen kan de baby eindelijk het hol verlaten.
Levensduur en Populatie
Papegaaiduikers leven in het wild ongeveer 20 jaar. De oudst bekende papegaaiduiker werd 36 jaar oud. Schattingen van de wereldwijde populatie lopen uiteen van 12 tot 14 miljoen individuen.
Natuurlijke Vijanden en Menselijke Invloed
De Grote Mantelmeeuw is het grootste roofdier waar papegaaiduikers in de natuur mee te maken hebben. Deze meeuwen zijn groot genoeg om papegaaiduikers uit de lucht of uit hun holen te plukken. Vossen en ratten zijn andere bedreigingen uit de natuur. Zilvermeeuwen doen de volwassen papegaaiduikers zelf niets, maar stelen wel vaak hun voedsel, soms zo uit hun bek.
De mens heeft door de jaren heen een grote invloed gehad op verschillende papegaaiduikerskolonies. Papegaaiduikers waren (en zijn nog steeds) een bron van voedsel en hun huiden, met intacte veren, werden traditioneel aan elkaar genaaid om een waterdichte mantel of vacht te maken. Overbevissing van hun voedselbronnen en vervuiling hebben ook hun tol geëist van de papegaaiduikerskolonies. Het is belangrijk te weten dat papegaaiduikers sinds 2015 door de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN) als 'kwetsbaar' worden aangemerkt. Dit komt mede door klimaatverandering, de jacht op papegaaiduikers (IJsland is het enige land dat nog op papegaaiduikers jaagt), en habitatverlies. Het is daarom aan te raden geen papegaaiduikerfilet te bestellen in restaurants en te kiezen voor duurzaam gevangen of gekweekte vis om hun voedselbasis te beschermen.
Veelgestelde Vragen over de Papegaaiduiker
Kan de papegaaiduiker vliegen?
Jazeker! Ondanks hun pinguïnachtige uiterlijk zijn papegaaiduikers uitstekende vliegers. Ze slaan hun kleine vleugels tot wel 400 keer per minuut en kunnen snelheden bereiken van bijna 90 km per uur. Onder water gebruiken ze hun vleugels om te 'vliegen' door het water, wat hen tot behendige duikers maakt.
Waar zijn papegaaiduikers in de winter?
Na het broedseizoen, meestal rond half augustus, verlaten papegaaiduikers hun broedkolonies en brengen ze de winter door op open zee. Ze verspreiden zich dan over een groot deel van de Noord-Atlantische Oceaan, met sommige individuen die helemaal naar het zuiden trekken tot aan Marokko en de kust van New York. Ze komen pas in het voorjaar, rond april, terug naar hun broedgebieden.
Wat is de beste periode om papegaaiduikers te spotten in Engeland?
De beste periode om papegaaiduikers te spotten in Engeland is tijdens het broedseizoen, wat loopt van ongeveer eind mei tot half juli. Buiten deze periode zijn ze op zee. Binnen het broedseizoen zijn de vroege ochtenduren (7:00 - 10:00 uur) of de avonduren (18:00 - 22:00 uur) vaak het meest productief, omdat de vogels dan het meest actief zijn met het voeren van hun kuikens en terugkeren naar hun holen op land.
Hoe herken ik een papegaaiduiker?
De papegaaiduiker is onmiskenbaar met zijn unieke uiterlijk. Let op het zwarte lichaam, de witte buik en het witte gezicht. Het meest opvallend is de grote, driehoekige snavel die tijdens het broedseizoen felgekleurd is in rood, geel en oranje. Ze hebben ook een 'eyeliner' effect rond hun ogen. Hun komische, rechtopstaande houding op land en hun snelle vleugelslag in de lucht zijn ook kenmerkend.
Zijn papegaaiduikers bedreigd?
Ja, de papegaaiduiker wordt sinds 2015 door de IUCN als 'kwetsbaar' aangemerkt. De populaties hebben te lijden onder verschillende bedreigingen, waaronder klimaatverandering (die de beschikbaarheid van hun voedselbronnen beïnvloedt), overbevissing, vervuiling en in sommige gebieden jacht. Het is essentieel om hun leefgebied te beschermen en duurzaam toerisme te bevorderen om deze prachtige vogels voor toekomstige generaties te behouden.
Wat moet ik meenemen voor een fotoreis naar de Farne-eilanden?
Voor een comfortabele en succesvolle fotoreis naar de Farne-eilanden is het aan te raden om goede wandelschoenen mee te nemen, aangezien de paden op de eilanden soms oneffen kunnen zijn. Omdat het weer snel kan omslaan onder invloed van de Atlantische Oceaan, is regenkleding ook een absolute must. Vergeet uiteraard je camera met een goede zoomlens niet om de prachtige vogels en zeehonden vast te leggen!
De oostkust van Noord-Engeland biedt een schat aan natuurlijke schoonheid en een ongeëvenaarde kans om de fascinerende papegaaiduikers en vele andere zeevogels van dichtbij te ervaren. Het is een bestemming die de harten van natuurliefhebbers en fotografen sneller doet kloppen en een blijvende indruk achterlaat. Plan je reis zorgvuldig, respecteer de natuur en laat je betoveren door de wonderen van deze unieke kustlijn.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Papegaaiduikers Spotten: De Magie van Noord-Engeland, kun je de categorie Servies bezoeken.